afkortingen bronnen verantwoording sitemap mail




Lijst van rampen: terug naar de lijst

28 september 1971: Hotelbrand 't Silveren Seepaerd, Eindhoven

In de nacht van 28 september ontstaat brand in het restaurant van hotel 't Silveren Seepaerd aan het Stationsplein. Door een flash-over breidt de brand zich razendsnel uit door het grote, 4 verdiepingen hoge hotel. Ontsnappen uit het hotel, waar de vluchtwegen slecht aangegeven zijn en vol rook staan, was moeilijk. Van de 86 gasten overleden er 9 in hun kamer. 2 overlijden tijdens hun vluchtpoging. 19 gasten raken gewond.

Keywords: hotel brand hotelbrand silveren seepaerd stationsplein eindhoven chemie halle

De prelude:

de prelude
het verloop
de oorzaken
de lessen
bronnen


Op woensdag 29 september 1971 staat voor de Oostduitse voetbalclub Chemie Halle een belangrijke wedstrijd op het programma. In de strijd om de UEFAcup is de club er op 15 september thuis niet in geslaagd van PSV te winnen, dus komt het er in de returnwedstrijd in Eindhoven op aan.
De spelers nemen daags tevoren hun intrek in hotel 't Silveren Seepaerd aan het Stationsplein.

Het oudste, witte deel van 't Silveren Seepaerd met zijn markante Heineken reclame op het dak, staat al sinds 1909 pal tegenover het Eindhovense station. Het is een stenen gebouw, met ijzeren kolommen en houten vloeren. In 1960 is er een betonnen deel aangebouwd. Op de begane grond is een groot restaurant, de toegangshal en de bar.
Daarboven heeft het oude deel 3 etage's met hotelkamers, de nieuwbouw heeft er 4.
Op de verdiepingen zijn scheidingswanden tussen het oude en het nieuwe stuk, maar op de begane grond lopen oud- en nieuwbouw in elkaar over. In de centrale hal in de oudbouw is een open trap naar de eerste etage.
In tegnstelling tot de oudbouw heeft het nieuwe bouwdeel wel blusapparaten, brandslangen en noodverlichting, maar er waren geen brandwerende scheidingswanden.
Het hotel had geen automatische brandmeldinstallatie:
Die nacht van de 28e september waakt een nachtportier over 86 gasten.

 


 

 

Het verloop:

Rond 5.30 uur ziet een buschauffeur vlammen in het linkerdeel van het restaurant, in de nieuwbouw. Hij zet zijn bus neer en rent naar een zij-ingang. Die is dicht, er is daar niemand te zien. Als hij omloopt naar de hoofdingang kan hij zo de hal in lopen. Ook daar is niemand, maar na enig roepen komt de portier bij hem. Rook trekt het trappenhuis is, en ze durven het hotel niet verder in.
Het is 5.37 uur als iemand vanuit een telefooncel aan de overkant de brandweer belt.

Vrijwel direct daarop vliegen de ruiten van het restaurant eruit met een daverende knal. De vlammen slaan naar buiten en trekken langs de gevel omhoog. In het hotel trekt het vuur razendsnel omhoog naar de kamers, waar de trappen en gangen zich snel met dichte rook vullen.
In het hotel proberen de gasten naar buiten te komen. Sommigen springen in paniek uit de ramen. Aan de achterkant worden lakens aan elkaar geknoopt, zodat het platte dak van de keuken bereikt kan worden. Zo ontkomt de ploeg van Chemie Halle aan de vuurzee, maar één van hen, Wolfgang Hoffman, overlijdt als hij door een dakraam zakt en op de keukenvloer valt.

Om 5.40 uur is de Eindhovense brandweer ter plaatse. Er hangen dan mensen uit de ramen van het hotel en op straat liggen mensen die uit hun kamers zijn gesprongen.
De brandweer gaat met alle beschikbare ladders de mensen uit het hotel redden, geassisteerd door de Philips brandweer, die aan de achterzijde met de redding begint.
Intussen kan de brand zich verder door het hele gebouw verspreiden.

Pas als alle mensen uit het hotel zijn gered kan de blussing beginnen. Om 7.45 uur heeft de brandweer de brand onder controle, maar het nablussen duurt nog de hele dag.
De brandweer vindt 9 gasten dood in hun kamers. 2 gasten, waaronder voetballer Wolfgang Hoffman, overlijden tijdens hun vluchtpoging. 19 gasten raken gewond.



 

 

De oorzaken

De oorzaak van de brand is nooit achterhaald.
De brand heeft waarschijnlijk al geruime tijd in het restaurant gewoedt voordat hij ontdekt werd. Er waren in het restaurant brandgevoelige decoratiematerialen gebruikt, die het vuur lange tijd konden voeden, maar er was te weinig zuurstof om de brand te doen oplaaien.
Als kort na 5.30 uur de ramen springen ontstaat een flash-over. De brand breidt zich dan razendsnel door het gebouw uit.
Een flash-over doet zich voor als door een smeulend vuurtje in een gesloten ruimte een explosief gasmengsel ontstaat, dat steeds heter wordt. Zodra er dan zuurstof toestroomt - bijvoorbeeld omdat door de hitte een ruit springt of omdat er een deur geopend wordt - explodeert het gas en ontstaat er direct een felle brand die door open raam of deur naar buiten slaat.

Het hotel was niet brandwerend gebouwd. In de nieuwbouw blijken verborgen gebreken tussen de vloeren en de plafonds de branddoorslag naar de hoger gelegen etage's te hebben bevorderd. Doordat het restaurant zonder brandwerende schediingswanden over de hele lengte van de beide bouwdelen doorliep, kon het vuur ook snel de oudbouw bereiken, In de hal was de open trap een trekgat, waardoor het vuur snel naar boven trok.

 

 

De lessen:

Tot 1971 waren er nagenoeg geen bouwvoorschriften waaraan hotel- en horecagelegenheden moesten voldoen om brandveilig te zijn, en niemand hield zich bezig met de vraag of gasten in hotels en horecagelegenheden wel veilig waren.
Hoewel de oorzaak van de brand in 't Silveren Seepaerd onbekend bleef, bleek uit het onderzoek wel dat de bouwconstructie geen enkele bescherming bood tegen snelle branduitbreiding. Er waren geen voorzieningen om brand vroegtijdig te ontdekken, en er was geen waarschuwings- en ontruimingsplan om de gasten snel en veilig te evacueëren.
Na aanleiding van dit onderzoek kwamen er strenge bouwvoorschriften voor hotels en horecagelegenheden, die voorschrijven hoeveel vluchtwegen er moeten zijn. Die vluchtwegen moeten aangegeven worden met precies omschreven heldere nooduitgang-lampjes, die altijd branden. In lange gangen en tussen verschillende bouwdelen moeten brandwerende scheidingen zijn. Trappenhuizen moeten brandwerende voorzieningen hebben en middels automatische rookluiken moet rook en hitte snel afgevoerd kunnen worden. Brandwerende deuren moeten niet open kunnen blijven staan, maar automatisch dichtvallen. Automatische brandmeldsystemen moeten direct de brandweer alarmeren, ook al betekent dat wel dat de brandweer vaak voor niets moet uitrukken omdat melders door storingen afgaan.

Op papier is alles sinds 1971 dus prima geregeld, maar doordat de controlerende overheid vaak door bezuinigingen niet voldoende bouw- en brandpreventie controleurs kan of wil inzetten wordt de veiligheidsketen op het punt 'preventie' zwakker. Of een goedgekeurd bouwplan in de praktijk precies zo wordt uitgevoerd en of andere voorgeschreven brandpreventieve maatregelen ook daadwerkelijk genomen worden, wordt vaak niet of zelden gecontroleerd.
Anderzijds is ook de burger zelf verantwoordelijk voor het nemen van de voorgeschreven maatregelen en mag hem dus terecht nalatigheid verweten worden als hij regels en voorschriften niet toepast en daardoor levens van anderen in gevaar brengt.
Latere branden in hotel- en horeca gelegenheden tonen aan dat regels alleen niet voldoende zijn: De controlerende overheid en de verantwoordelijke burger moeten ook hun bijdrage leveren om grote rampen te voorkomen.

 

 

Bronnen:

Grote branden in de lage landen, Jan Broekman. © 1985 Kon. Vermande ISBN 90 6040 767 9
www.voetbalstats.nl
www.ad.nl/sport/article306537.ece (niet meer actief)
www.theoldhometown.com/eindhoven/

 




terug naar de lijst

 

©2013 zero-meridean OSP
copyleft GFDL:
Zie verantwoording
afkortingen bronnen verantwoording sitemap mail

= nieuwe pagina in een nieuw venster
= nieuwe pagina in hetzelfde venster
= andere paragraaf op deze pagina